montauban fr 1991
tijdsduur: extraextralongterm
30+ jaar
project: urban design
projectdatum: 1991
projectnaam: tours de force
client: prijsvraag europan
waar: montauban fr
onderwerp: Europan 2, Montauban Frankrijk
beschrijving: Van de 72 opdrachten die de
Europan gaf voor de prijsvraag kozen wij die in Montauban Frankrijk, om de
ligging en vorm van de lokatie. Het betrof een in onbruik geraakt spoorwegterrein.
Zeer lang (700m) en zeer smal (60m) vormde het een lineaire grens tussen de
oude binnenstad en de lossere bebouwing van de omringende wijken van Montauban.
We onderzochten in hoeverre de karakteristieken van deze vorm en ligging te
handhaven waren, ondanks de ander eisen die nu aan deze lokatie werden gesteld.
Niet als een vorm van industriele archeologie, maar uit onze gezamenlijke
interesse voor de grens als het moment van onderscheid; als iden-titeit bepalende
factor. Op de lokatie moesten behalve ongeveer driehon-derd woningen ook enkele
kantoren, winkels, en de benodigde parkeerplaatsen worden gerealiseerd. Het
programma was zodanig geformuleerd dat er een voorkeur viel te bespeuren voor
het opheffen van de huidige barriëre die de lokatie nu was tussen de
oude binnenstad en de verdere bebouwing. In plaats van deze grens ook daadwerkelijk
op te heffen, besloten wij juist meerdere grenzen, parallel lopend aan de
oude spoorrails, te introduceren. De vormen van de geïntroduceerde grenzen
zijn afgeleid van een aantal archetypes, die ooit een stad als Montauban (een
'Bastide') definieerden; de gracht, de stadswal, de stadsmuur en de stadspoort.
Binnen het plangebied zijn op die manier verschillende zones gecreëerd,
die een verhevigde ervaring van de grens opleveren. Over de volle zevenhonderd
meter van de lokatie is een stadsmuur neergezet, die de plaats van het oude
spoor inneemt. Deze muur herbergt het grootste deel van de vereiste hoeveelheid
woningen en kantoren. Op enkele strategische plaatsen wordt de muur doorsneden
door verbindingswegen. In de dwarsdoorsnedes is de opeenvolging van de grenzen
goed af te lezen. De stadspoorten (woningen), de stadswallen (parkeergarages
en supermarkt), de stadsgreppel (kantoren), de stadsmuur (woningen) en de
stadsgracht. De galerijen die de woningen ontsluiten bereik je via wandelstraten.
Ze vormen de fysieke grens tussen de stad en het landschap. De onderste galerij
ontsluit telkens twee boven elkaar liggende maisonnettes, die elk van gevel
tot gevel een buitenkamer hebben, zodat de stadsmuur gaten vertoont. De bovenste
galerij ontsluit de penthouses die elk een dakterras hebben. De landschapszijde
van de woningen is een zes meter hoge vrij invulbare ruimte. Deze is of te
bereiken vanaf de galerij of vanuit de woning via een bruggetje. Drie van
deze boven elkaar gelegen ruimtes vormen een toren. Zestig soortgelijke torens
staan, gedragen door kolommen, in de stadsgracht. De torenkamers bieden een
mogelijkheid tot retraite en zijn een soort buitenhuisjes naast de stadswoning.
team: in samenwerking met rianne makkink
stadium: schetsontwerp
materialen:
documentatie:
