transferium swimmingpool library zürich ch
tijdsduur: extralongterm
15-30 jaar
project: public
building
projectdatum: 1993
projectnaam: swimmingpoollibrary
cliënt: eth
zürich ch
waar: snelweg
die zurich binnekomt vanuit chur
onderwerp: 'Zwembadbibliotheek',
een transferium met bibliotheek, zwembad etc.
beschrijving: Programma/Lokatie:
Tijdens mijn studie in Zürich woonde ik in een straat waar permanent
verkeersopstoppingen waren. Ik vroeg mij af wat daar de bron van was en volgde
de file in tegengestelde richting. Ik kwam uit bij een snelweg die op vijftien
meter hoge kolommen geplaatst is boven een snelstromende rivier. De snelweg
volgt de rivier de stad in. Deze snelweg houdt echter in een bocht van de
rivier abrupt op. Het verkeer wordt via twee fly-overs naar en van de snelweg
geleid. Door deze gebrekkige aansluiting op het fijnmazige wegennet van de
binnenstad ontstaat een enorm knelpunt. De plannen om de snelweg boven de
rivier door te trekken tot het centrum van de stad zijn gestuit op protesten.
Nu hangt er op de plek waar de snelweg zich vertakt in een op- en afrit een
kleine appendix.
Precies onder die appendix ligt een metrostationnetje als halte voor een metrolijn
vanuit de voorsteden van Zurich de stad in. Maak je nu een grote parkeergarage,
ingesloten tussen de aftakkingen van de snelweg, en pas je de frequentie van
de metrolijn aan dan heb je een perfecte 'park & ride', waardoor het verkeer
niet langer de stad in hoeft te stromen.
Het beeld diende zich aan van losse draden die eenmaal aan elkaar geknoopt
de lokatie een enorme potentie konden verlenen. Het pragmatische beeld van
een knoop kan ook gezien worden als montagepunt in een film. Wat zou er gebeuren
als je dit montagepunt zou benadrukken door het te rekken in plaats van het
te ontkennen. Het montagepunt kan zo gezien worden als een tussen, een ruimte
met een reflectief karakter. Door dit tussen te isoleren, wordt de ervaring
van het hier of daar ook duidelijker gedefinieerd (als het zwarte vlakje in
de eerste films van Buster Keaton e.d.). In plaats van een continue beeldenstroom
wordt een pauze ingelast, waar eigen gedachten een plaats kunnen krijgen.
Net zoals de reis met een schip of het verblijf in een sanatorium. Voor mijn
vertrek naar Zürich had ik reeds nagedacht over een hybridisch gebouw
geïnspireerd op het boek van Alan Hollinghurst 'The Swimmingpool Library'.
Hierin wordt een poging gedaan twee boeken te schrijven in één
boek. Het zwembad en de bibliotheek zijn in het boek metaforen voor de verschillende
levensstijlen van de twee hoofdpersonen. Lichaam en geest, logica en gewaarwording.
Zowel een zwembad als een bibliotheek zijn openbare ruimtes en juist die ervaring
van het openbare zou een in principe individuele ervaring als lezen of zwemmen
kunnen intensiveren. De handelingen van het zwemmen en lezen zouden het tussen
kunnen vormen, plekken waar gedachten een plaats kunnen krijgen. Het overstappunt
van metro naar auto, van voetpad naar metro etc. zou zo uitgerekt kunnen worden,
het functionele reizen onderbroken.
Plattegronden/Constructie/Doorsnedes : De lokatie wordt op driedimensionale
wijze gevangen. De ruimte gespannen tussen de stromende lijnen van de rivier
en snelwegen, stolt en vormt een kooi, een omhulling voor verschillende aktiviteiten.
Iedere aktiviteit wordt voorzien van een autonome vorm, die zich duidelijk
van elkaar onderscheiden en lijken te zweven in de omhulde binnenruimte.
Om het abstracte karakter van het gebouw te benadrukken wordt de primaire
draagconstructie, bestaande uit vierkante kolommen, gedematerialiseerd doordat
de kolommen uitgehold zijn en dienen als liftschachten. De vloeren worden
ingeklemd tussen de liften, de huid en de verschillende autonome vormen.
Ook het olympisch bad wordt gedragen door de rijen liftkolommen waartussen
vakwerkliggers gespannen worden. Een diep bassin wordt in de uiterste punt
van de omhulling geplaatst. Het ligt zeven meter lager als het olympisch bad.
De ruimte tussen dit bad en het diepe bassin wordt restaurant met als extra
attractie zicht op vallende lichamen.
De bibliotheek bestaat uit drie grote ruimtes met archiefcomputers en een
grote hoeveelheid individuele 'lees'ruimtes (bibliotheekkamers). Die bibliotheekkamers
zijn geplaatst als boeken in een boekenkast. Internet en netwerkaansluitingen
maken het mogelijk elke digitale vorm van informatie te 'lezen'.
Het gebouw heeft een verticale zonering. De lagen -3 t/m 0 bevatten de parkeervoorzieningen,
de lagen 1 t/m 5 het zwembad en de lagen 6 t/m 8 de bibliotheek.
De maximale afmetingen van het gebouw zijn 170m lang en 30m breed.
team:
stadium: schetsontwerp
materialen:
documentatie:
