wereldcondoom 1994

     
tijdsduur: mediumterm 1 maand
project: installatie
projectdatum: 1994
projectnaam: wereldcondoom
cliënt: w139
waar: w139, amsterdam nl
onderwerp: "De romantische ervaring is een principieel ambivalente ervaring, uitdruk-king van die ambivalente ervaring is eigen aan de (post)moderne mens. De romantische ervaring oscilleert tussen een modern enthousiasme en een postmoderne ironie, tussen het streven naar totaliteit en het postmoderne pluralisme, tussen het moderne verlangen naar oneindigheid en het radica-le postmoderne besef van menselijke eindigheid." uit 'Het romantisch verlangen in de post-moderne kunst' van Jos de Mul Concept - De kloof tussen de mens en zijn directe omgeving lijkt steeds groter te worden. Op het moment dat we meer controle uitoefenen op de fysieke wereld doen we dit door middel van een intermediair. We plaatsen iets tussen onszelf en het andere (computer, v.r., condoom). Dit zorgt voor de nodige mentale en fysieke distantie, het voyeurisme. Maar wat is dan nog overgave? Het feit dat je opgenomen wordt door iets wat groter, immenser is dan jezelf? En waarom overgave? De romantici ervaarden, door het verlangen naar het 'natuurlijke' (de ultieme overgave) te intellectualise-ren, dat zij zich juist van dit verlangen verwijderden. Tegelijkertijd reali-seerden ze zich dat dit geconstrueerd verlangen een overlevingsstrategie zou kunnen zijn. In de schilderijen van Caspar David Friedrich zien we vaak de mens kijkend naar een landschap. De menselijke nietigheid wordt op-geroepen door het dramatische effect van het landschap, maar tegelijker-tijd is er de menselijke schaal op de voorgrond en wordt dus die immens-heid afgeleid van de menselijke gestalte. Het lijkt of de mens afscheid neemt van die natuur/landschap/omgeving. Dit doet hij door het intermedi-air: de mens kijkend naar een mens kijkend naar een landschap. In de architectuur, beeldende kunst en film van de zestiger jaren duikt dikwijls het beeld op van een transparante plastic buis, de pneu, al dan niet gevuld met een specifiek gas. Het was de verbeelding van een ultieme moderne gedachte een ideaal beschermende isolering van de boze, vervuilde bui-tenwereld te creëren. Inmiddels is deze toen nog idealistische en vooruit-strevende gedachte in vele gedaanten in de huidige samenleving voelbaar en trachten wij ons juist te onttrekken aan de al te wurgende greep die het zich isoleren van de wereld op ons heeft. De installatie Wereldcondoom geeft de manier waarop wij met het bewustzijn over deze twee verbeel-dingen van verlangen omgaan een vorm. Door het plaatsen van een 'inter-mediair' wordt het reduceren en expanderen van ons bewustzijn een fysie-ke - licht claustrofobische - ervaring. Versterkt door het uitzicht op Het Uitzicht wordt duidelijk dat hier heel direct het verlangen naar Het Ver-langen wordt opgeroepen.
beschrijving van de installatie: Een sluis van rubber flappen vormt de ingang van de ruimte aan de War-moesstraat 139, de ramen zijn geblindeerd. Een buis boort zich een weg door de voorruimte. Door de buis lopend kun je op de rechterwand een sterk vergrote afbeelding van een schilderij van Friedrich waarnemen. De blik wordt vertroebeld door het bekledingsmateriaal van de buis: transpa-rant plastic. Bij het doorlopen van de buis wordt de bezoeker soms ge-volgd door een treintje dat zich buiten de buis bevindt. Op dit treintje staat een waterspuit die de buitenzijde van de buis besproeit. De buis mondt uit in een bar die als hartkamer functioneert, een verza-melplaats om op krachten te komen. De toegang tot de achterruimte bestaat weer uit twee rubber flappen waarachter je opnieuw een buis betreedt. Op de vloer van deze buis lig-gen dennenaalden en door het transparante plastic wordt je ditmaal een sterk vergrootte afbeelding van het schilderij 'Der Wanderer über dem Nebelmeer' van Friedrich gewaar. De afbeelding beslaat de gehele zijwand van de achterruimte( 20m x 8m) en is vervormd, maar onder een bepaalde hoek laat het zijn eigenlijke verhoudingen zien (anagram). Binnen de ruimte die de curve van de buis insluit staat een grote zuil van licht die de schaduw van de bezoeker bijna op de wand van de afbeelding werpt.
team: in samenwerking met hermen maat
stadium: schetsontwerp
materialen:
De buis: doosnede 2.50m, rondgebogen en getordeerde p.v.c. buizen bevestigd op pallet-segmenten, hierover is transparant plastic gespannen, behalve de in- en uitgang zijn er geen openingen in de buis, de looprich-ting wordt mede bepaald door de rubber flappen, die als deuren fun- geren.
De afbeeldingen: zwart-wit kopieën van de schilderijen van Friedrich vergroot en vervormd tot de afmetingen die overeenkomen met de zijwan-den van de ruimtes (20m x 5m + 20m x 8m).
Het treintje: gemaakt van lego en voorzien van een volgsensor.
Het licht: puntverlichting in een schemerige ruimte om de schaduwwer-king
documentatie: